CÁC NGUỒN CẤU TẠO NÊN
LINH ĐẠO E-MA
Thánh Phê-rô Giu-li-a-nô E-ma có một đầu óc rất ham học hỏi, mặc dầu việc huấn luyện thần học của ngài rất giới hạn, nhưng ngài đã phát triển một chương trình học hỏi riêng ngay từ khi còn là một linh mục trẻ để bổ túc kiến thức về các khoa cần thiết. Ngài tuy hấp thụ nhiều nguồn linh đạo khác nhau, nhưng vẫn luôn trung thành với đặc sủng riêng của mình. Là vị sáng lập một dòng tu, nhưng chính ngài và vị tập sư do ngài chỉ định là cha Mi-sen Sa-nuy-ê (Michel Chanuet) đã viếng thăm nhiều cộng đoàn tu sỹ để học hỏi những hiến pháp và qui luật của họ, nhưng ngài vẫn luôn áp dụng những nguyên tắc riêng của ngài trong việc phân định. Trong tất cả các nguồn ấy, ngài chỉ hấp thụ những gì phù hợp với đặc ân riêng và nhãn quan thánh thể của ngài mà thôi. Vì thế, linh đạo của ngài tuy bao gồm những yếu tố vững chắc nhất của truyền thống ki-tô giáo, nhưng vẫn luôn hướng về Thánh Thể.
Chính trong các bài thuyết trình cho các Nữ Tỳ Thánh Thể, chúng ta có thể khám phá ra những ảnh hưởng khác nhau mà ngài đã từng hấp thụ, và chúng ta phải thán phục về cách thức chúng được dệt lại với nhau để tạo nên bức thảm hoàn toàn mới mẻ. Dưới đây chúng ta sẽ khảo sát về một số những nguồn chính và quan trọng đã tạo nên linh đạo của ngài.
1- Kinh Thánh
Lòng yêu mến Kinh Thánh của thánh Phê-rô Giu-li-a-nô thật phi thường. Đó là sức lôi cuốn riêng của ngài. Vào thời kỳ ngài theo học ban thần học ở đại chủng viện Gờ-rơ-nốp (Grenoble), Kinh Thánh chỉ là môn phụ. Điều đó khiến ngài không được hài lòng lắm, nên sau khi được thụ phong linh mục, để bổ túc cho chương trình học hỏi, ngài đã ra luật cho mình là mỗi ngày phải đọc 4 chương Kinh Thánh: 3 chương Cựu Ước và 1 chương Tân Ước.
Những bài thuyết trình của ngài cho các Nữ Tỳ Thánh Thể chứa chất đầy những trích dẫn Kinh Thánh, cũng như những hình ảnh và khung cảnh của Phúc Âm. Ngài trích dẫn thuộc lòng và không nói đến xuất xứ. Các bài giảng của ngài thường khởi đầu bằng một câu Kinh Thánh hay mầu nhiệm của Thánh Lễ được cử hành hôm ấy. Rồi dựa vào bản văn Kinh Thánh, ngài tiếp tục khai triển thêm.
Người ta nói rằng, ngài luôn mang theo trong mình cuốn Phúc Âm Thánh Gio-an để thỉnh thoảng đọc một vài câu. Hiển nhiên là trong Cuộc Tĩnh Tâm ở Rô-ma cũng như trong các bài thuyết trình, tất cả đều thấm nhuần tinh thần Phúc Âm Thánh Gio-an, nhất là Bài Giảng về Bánh Hằng Sống (chương 6), và Bài Giảng sau Bữa Tiệc Ly (chương 14 và 15). Vào năm cuối đời, bài giảng về Bánh Hằng Sống đã trở thành đề tài cho các bài giảng hàng tuần của ngài vào mỗi thứ năm khi ban Phép Lành Mình Thánh.
Như chúng ta biết, ngài đã chọn thánh Phao-lô làm đề tài nghiên cứu đặc biệt. Đây là nguồn phong phú cho giáo huấn của ngài về sự hợp nhất với Chúa Giê-su và cho sự hiểu biết về hiến lễ bản thân (Gift of Self): giáo huấn của ngài về sự hủy bỏ mình đi, tự hủy (Kenosis) của Chúa Giê-su (Pl.2:6-12).
2- Các Giáo Phụ
Thánh Phê-rô Giu-li-a-nô cũng thường hay trích dẫn nhiều tài liệu của các Giáo Phục, đặc biệt là trong khi giảng giải. Chính vì mục đích đó, nên ngài đã sao chép trong sổ tay của ngài hơn 200 trang trích từ những bản văn của các Giáo Phụ liên quan đến Thánh Thể. Trong các giáo huấn của ngài, ngài đã trích dẫn thánh I-nha-xi-ô thành An-ti-ô-ki-a, thánh Au-gus-tin, thánh I-rê-nê-ô, thánh Gio-an Cờ-ri-giốt-tô-mô, khi các ngài đề cập đến Thánh Thể là Mầu Nhiệm Nhập Thể nối dài, là năng lực biến đổi, là Man-na và lửa.
Đặc biệt ngài ưa trích dẫn thánh I-nha-xi-ô thành An-ti-ô-ki-a: “Tôi là hạt lúa mì của Thiên Chúa. Tôi bị nghiền nát bởi nanh vuốt của thú dữ để trở thành bánh tinh tuyền cho Chúa Ki-tô”.
Trong Cuộc Đại Tĩnh Tâm ở Rô-ma, ngày 1 tháng 2, trong khi suy gẫm về ơn gọi thánh thể, ngài đã nhắc tới những câu nói sau đây của thánh I-nha-xi-ô:
- “Cho đi tất cả để tìm lại được tất cả”.
- “Tôi là hạt lúa mì của Đức Ki-tô”….
Giáo huấn của cha thánh E-ma về Hiệp Lễ là nguồn năng lực biến đổi con người phát nguồn từ giáo lý của các Giáo Phụ.
3- Thánh I-nha-xi-ô Loi-ô-la
Cha E-ma rất am tường về phương pháp linh thao của thánh I-nha-xi-ô Loi-ô-la. Khi còn là linh mục triều, vào các năm 1835 và 1838, ngài đã xử dụng phương pháp linh thao này. Khi viết cho bà Lơ-pa-giờ (Lepage), ngài nói về kinh nghiệm này như sau: “Tĩnh tâm theo Dòng Tên (1) giống như suối nước nóng: đôi khi chúng làm ta mệt mỏi, nhưng sau đó ta sẽ cảm thấy những hiệu quả thật tốt đẹp” (2).
Việc huấn luyện ở Dòng Đức Mẹ cũng thấm nhuần những đặc điểm của Dòng Tên. Cha Cô-lanh (Colin), người có ảnh hưởng rất lớn đối với đời sống thiêng liêng của cha E-ma, chính ngài đã nhận khẩu hiệu của thánh I-nha-xi-ô Loi-ô-la làm phương châm riêng cho mình: “Để làm vinh danh Thiên Chúa hơn”, và chính cha E-ma cũng có khuynh hướng noi theo tinh thần của Dòng Tên. Sau khi lập dòng, trong một thuyết trình cho các Nữ Tỳ Thánh Thể, cha E-ma đã nói với các chị: “Hầu như tất cả các dòng tu mới đều phỏng theo Qui Luật của Dòng Tên, chẳng hạn Dòng Đức Mẹ, Hiến Sỹ (3) Đức Mẹ Vô Nhiễm và nhiều dòng tu khác nữa”.
Những đề tài suy niệm trong cuộc tĩnh tâm khởi đầu Nhà Tập ở Dòng Đức Mẹ cũng theo phương pháp của thánh I-nha-xi-ô. Chủ đề: “Hai tiêu chuẩn, hai lãnh tụ” đã được mô phỏng lại ở đây.
Khi còn là một tu sỹ Dòng Đức Mẹ, ngài đã đọc nhiều tác giả Dòng Tên, đặc biệt là Xu-ranh (Sourin), Rô-đờ-ri-ghê (Rodriguez), Ghi-o (Guillore) và Gờ-ru (Grou). Rô-đờ-ri-ghê đã ảnh hưởng sâu xa đến học thuyết khổ chế của ngài, nhưng ngài không theo Rô-đờ-ri-ghê cách mù quáng. Trong khi Rô-đờ-ri-ghê được coi như một nhà phản thần bí (Anti-Mystic), thì ơn Thánh Thể của cha E-ma đã dẫn ngài đi theo một lối khác. Đường thiêng liêng theo tình yêu của ngài là thần bí, và như chúng ta đã từng đề cập tới, đường lối này chịu ảnh hưởng của các Giáo Phụ và phù hợp với linh đạo thánh Gio-an và thánh Phao-lô. Đây là học thuyết thần bí chân thực của ki-tô giáo. Cha E-ma đã dạy rằng, công cuộc tìm kiếm chính yếu của ta không phải là sự hoàn thiện cá nhân, mà là sự kết hợp với Chúa Ki-tô.
“Những Tôn Chỉ Thiêng Liêng” của Ghi-o (Guillore) và nhiều nguyên tắc thiêng liêng của cha Xu-ranh (Sourin) chắc chắn đã là nguồn tài liệu mà cha thánh E-ma đã xử dụng trong khi làm giám đốc linh hướng.
Khi giảng dạy, cha E-ma đã noi theo một số nguyên tắc cầu nguyện của thánh I-nha-xi-ô cũng như những nguyên tắc phân biệt thần loại và chiêm niệm tình yêu.
4- Trường Phái Linh Đạo Pháp
Trường Phái Linh Đạo Pháp phát sinh từ thời Phục Hưng và được quảng bá khắp Âu Châu. Đây là một phong trào thiêng liêng rộng lớn chủ trương trở về tinh thần của Giáo Hội sơ khai bằng cách chú tâm đến Kinh Thánh, các Giáo Phụ, Tín lý, ơn Phép Rửa Tội và Mầu Nhiệm Nhập Thể. Từ ngữ “Trường Phái Linh Đạo Pháp” chỉ mới xuất hiện từ hồi thế kỷ 20, nhưng thánh E-ma đã từng quen biết lý thuyết của Trường Phái này rồi, chứng cớ là ngài đã xử dụng các nguồn tài liệu của Trường Phái này. Từ ngữ này do một nhà tư tưởng Pháp là Hăng-ri Bờ-rơ-mông (Henri Bremond) sáng tác ra để mô tả phong trào thiêng liêng của thế kỷ 16 và hiện vẫn còn đang ảnh hưởng mãnh liệt đến linh đạo của chúng ta ngày nay. Trong số các nhà linh đạo của Trường Phái này, có lẽ cha E-ma gần gũi với cha Ô-li-ê (Olier) hơn cả. Định nghĩa về nhiều lãnh vực của cha E-ma có lẽ phát nguồn từ đây, chẳng như: vinh dự, tình yêu, tôn thờ, Chúa Giê-su, Đấng Tôn Thờ của Đức Chúa Cha, ơn lôi cuốn v.v.
Cuốn “Giáo Lý về Đời Sống Nội Tâm” của cha Ô-li-ê là một bản văn được cha E-ma trích dẫn trong một số cuộc tĩnh tâm, đặc biệt là từ ngữ “Hiến lễ bản thân”. Cha E-ma đã thêm yếu tố Thánh Thể vào các ý niệm mà ngài vay mượn của những người khác.
Một số môn sinh nổi tiếng của Trường Phái Linh Đạo Pháp là: Đức Hồng Y Đờ Bơ-rui (de Berulle), vị sáng lập của phong trào, thánh Giăng Ơt (Jean Eudes), Giăng Giắc Ô-li-êâ (Olier), thánh Vinh Sơn đờ Phao-lô (Vincent de Paul), thánh Gơ-ri-nhông đờ Mông-pho (Grignon de Monfort), và hầu hết các vị sáng lập các dòng tu. Một số đã thiết lập các chủng viện để đào tạo linh mục. Điều đó cho biết, lý do ảnh hưởng rộng rãi của phong trào này. Các vị tôn sư của phong trào này đã đóng góp nhiều hơn các phong trào khác trong việc thiết lập linh đạo hiện đại mà ngày nay chúng ta vẫn còn thực hành. Chúng ta cũng có thể nhận ra ảnh hưởng của phong trào này trong các văn kiện của Công Đồng Va-ti-ca-nô II, cũng như trong Sách Giáo Lý Mới.
5- Linh đạo Ca-mê-lô
Cha E-ma rất quen thuộc với học thuyết của trường phái Ca-mê-lô, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra điều này khi ngài không ngừng lặp đi lặp lại tầm quan trọng của hồi tâm, đời sống hợp nhất với Chúa và ý thức về sự hiện diện của Thiên Chúa.
6- Linh đạo của Dòng Đức Mẹ
Tầm quan trọng của linh đạo Dòng Đức Mẹ mà chúng ta được thừa hưởng của cả hai vị sáng lập là Cha Thánh E-ma và Mẹ Mác-gơ-rít, đã không được nhấn mạnh đủ. Nên biết, thánh Phê-rô Giu-li-a-nô trước tiên là một tu sỹ Dòng Đức Mẹ, và Mác-gơ-rít Ghi-ô cũng cũng đã được huấn luyện để trở thành hội viên Dòng Ba Đức Mẹ. Trong những năm các ngài cộng tác mật thiết với nhau, yếu tố linh đạo của Dòng Đức Mẹ đã được phát triển mạnh mẽ, sau đó mới đi tới Phòng Tiệc Ly Thánh Thể Mới.
Về ảnh hưởng của linh đạo này, ít nhất chúng ta có thể nêu lên ở đây là: sự nhấn mạnh đến đời sống nội tâm sâu xa trong sự kết hợp với Đức Ma-ri-a, noi gương đời sống ẩn dật đơn sơ ở Na-gia-rét, tầm quan trọng của đức giản dị, cuộc sống với Đức Ma-ri-a trên đỉnh đồi Can-va-ri-ô và trong Phòng Tiệc Ly.
7- Các lòng sùng kính
Thánh Phê-rô Giu-li-a-nô rất thích những lòng sùng kính đặc biệt của giáo hội Pháp hồi thế kỷ 19. Những lòng sùng kính này đã thấm nhuần sâu xa vào nếp sống đạo đức của ngài. Ngài có lòng sùng mộ tha thiết đối với Thánh Tâm Chúa Giê-su, Chặng Đàng Thánh Giá, Tượng Chịu Nạn, Năm Dấu Thánh và các địa danh hành hương kính Đức Mẹ.
8- Thánh Thể
Tuy nhiên, chính nơi Thánh Thể mà cha thánh E-ma đã rút ra được sức mạnh và nguồn thần hứng cho ngài. Chúa Giê-su, Bánh Hằng Sống; Chúa Giê-su, Vua mọi tâm hồn; Chúa Giê-su, Đấng Tôn Thờ của Đức Chúa Cha; Chúa Giê-su, người bạn và Đấng Cứu Độ của ngài… Tất cả những tư tưởng và nhiều ý niệm khác đều phát nguồn từ việc suy niệm Thánh Thể.
Đây là kết thúc cuộc khám phá bao quát về những ảnh hưởng thiêng liêng đối với đời sống thánh Phê-rô Giu-li-a-nô.
NT. Valentine Bouchard, SSS